Alles wat je wilt weten over benzodiazepines.

Benzodiazepines zijn over het algemeen redelijk bekende medicijnen. Ze zijn vooral bekend geworden vanwege hun verslavende werking. Maar waar zijn deze medicijnen eigenlijk voor? En hoe zit het precies met deze verslavende werking?

Benzodiazepinen is de benaming voor een groep medicijnen met dezelfde werking. Ze zorgen onder andere voor een vlakkere emotie. Verder hebben deze medicijnen een spierverslappende werking en maken ze je vaak slaperig.

Onder de groep benzodiazepinen horen medicijnen met verschillende werkzame stoffen, bijvoorbeeld Alprazolam, Bromazepam, Diazepam, Lorazepam en Oxazepam. Sommige medicijnen zijn onder de merknaam heel bekend. Een voorbeeld van Diazepam is bijvoorbeeld Valium en Midazolam is de werkzame stof in Dormicum.

Waarvoor worden ze voorgeschreven?

Benzodiazepinen worden vooral voorgeschreven wanneer er bij een patiënt sprake is van angst- of spanningsklachten of slaapverstoring. Sterke emoties worden niet meer gevoeld, waardoor angst en spanning aanzienlijk afnemen. Daarnaast helpt de spierverslapping bij het slapen. Vandaar dat ze ook wel slaapmiddelen of kalmeringsmiddelen genoemd worden. Wanneer ze gebruikt worden als slaapmedicatie, blijken ze vooral de effectieve slaaptijd te vergroten doordat je minder vaak en korter wakker wordt. Verder worden medicijnen uit deze groep ook nog weleens ingezet bij ontwenningsverschijnselen van een alcoholverslaving, omdat ze ritmestoornissen en convulsies kunnen voorkomen. Op de hallucinaties die hier vaak bij komen hebben ze echter minder invloed. Doordat benzodiazepinen convulsies kunnen voorkomen, kunnen ze naast de bovenstaande functies ook gebruikt worden bij epilepsie.

Niet elk medicijn uit deze groep is even goed te gebruiken voor verschillende symptomen. Dat komt doordat ze niet allemaal precies op dezelfde manier reageren. Zo heeft het ene medicijn een langere werking dan het andere, wat daardoor overdag ook kan zorgen voor slaperigheid en spierverslapping.

Verslavend

Benzodiazepinen werken verslavend. Dat wil zeggen, de werking van het medicijn neemt af naarmate het vaker gebruikt wordt, en dus moet na een tijdje voor hetzelfde effect een grotere hoeveelheid van het medicijn worden ingenomen. Wanneer de medicatie voor een te lange periode achter elkaar wordt ingenomen ontstaat er gewenning. Er is dus ook sprake van ontwenningsverschijnselen wanneer je het medicijn lange tijd achter elkaar gebruikt hebt en vervolgens stopt met de inname ervan.
Over het algemeen wordt dus aangeraden het medicijn slechts voor korte tijd te gebruiken. Een goede arts zal dus altijd eerst zoeken naar andere oplossingen en behandelingen. Bij angst- en spanningsklachten zijn benzodiazepinen bijvoorbeeld alleen geschikt als kalmeringsmiddel bij een sociale angststoornis en gegeneraliseerde-angststoornis, wanneer therapie niet het gewenste effect behaalt. Of wanneer bijvoorbeeld een paniekstoornis de angstklachten enorm doet toenemen, kan het medicijn voor korte tijd worden voorgeschreven. Aanbevolen wordt om benzodiazepines voor maximaal twee maanden te gebruiken en het gebruik daarna snel af te bouwen.

Andere bijwerkingen

Afhankelijk zijn van een medicijn dat je door de dokter wordt voorgeschreven is natuurlijk heel vervelend. Naast deze vervelende bijwerking, zijn er echter nog andere bijwerkingen die kunnen optreden. Zo hebben benzodiazepines een negatieve invloed op alertheid, concentratievermogen en de motorische vaardigheid. Je wordt over het algemeen slaperiger en trager en je kunt je minder goed concentreren. Niet voor niets wordt rijden ten tijde van het gebruik van deze medicijnen sterk afgeraden. Vooral tijdens de eerste weken kunnen ze de rijvaardigheid beïnvloeden.
Daarnaast zorgen benzodiazepines voor algemene afvlakking. Veel mensen ervaren dan ook dat ze niet meer adequaat op hun omgeving kunnen reageren. Deze afvlakking kan symptomen van depressie veroorzaken. Behalve afvlakking kan ook lichte ontremming optreden, waardoor het mogelijk is dat zich onaangepast gedrag voordoet. Dat kan vooral vervelende gevolgen hebben voor vriendschappen en relaties. Heel soms kan het zelfs agressief gedrag veroorzaken, maar dat komt zelden voor en als het voorkomt dan wordt dit vooral gezien bij ouderen en kinderen. Ten slotte kunnen vergeetachtigheid, een verhoogde eetlust en libidoverlies bijwerkingen zijn van deze groep medicijnen.

Verkrijgbaarheid en inname

Benzodiazepinen zijn te verkrijgen voor orale inname. Naast dat het wordt afgeraden om te rijden onder invloed van deze medicijnen, wordt het afgeraden om benzodiazepinen te gebruiken in combinatie met alcohol, drugs, antidepressiva en kalmeringsmiddelen. Door het aantal bijwerkingen en het gevaar dat hierachter schuilt, zijn deze medicijnen uitsluitend verkrijgbaar op doktersrecept. Een goede arts zal in geval van slapeloosheid, angst en spanning eerst kijken of er andere behandelmogelijkheden zijn. Daarnaast zal het gebruik van deze medicijnen ten alle tijden goed in de gaten worden gehouden en zal het gebruik ervan zo snel mogelijk worden afgebouwd.